Fouten
Trillingsporen (chatter)01
- Wat u ziet
- Regelmatig golfpatroon op wanden of bodems, luide trillingen, slecht oppervlak, uitgebroken randen.
- Mogelijke oorzaken
- Lange uitsteeklengte, dunne wanden, zwakke opspanning, toerental in instabiel gebied, te grote radiale aanzet.
- Corrigerende maatregelen
- Uitsteeklengte verkorten, toerental 5–15 % wijzigen, ae verkleinen, frezen met ongelijke steek, ondersteunen of dempen.
- Preventie & detectie
- Uitsteek en wanddikte in CAM beoordelen; eerste stuk controleren; oppervlak meten.
Bramen02
- Wat u ziet
- Opstaand materiaal aan randen, gatuitgangen en kruisgaten; scherpe randen die montage hinderen.
- Mogelijke oorzaken
- Taai materiaal, versleten snijkanten, uitloopstrategie, negatieve geometrie, geen ontbraamstap gepland.
- Corrigerende maatregelen
- Scherp positief gereedschap, meelopend frezen op uitloopranden, afschuiningen in het programma, ontbraamgereedschap voor kruisgaten.
- Preventie & detectie
- Randtoestand volgens ISO 13715 op de tekening; visuele en tastcontrole per randklasse.
Opbouwsnede03
- Wat u ziet
- Gescheurd, uitgesmeerd oppervlak; gelast materiaal op de snijkant; maatdrift.
- Mogelijke oorzaken
- Te lage snijsnelheid in klevende materialen (aluminium, zacht staal, rvs), botte of ongecoate snijkanten, slechte smering.
- Corrigerende maatregelen
- Snijsnelheid verhogen, gepolijste of geschikt gecoate kwaliteiten, concentratie en toevoer van koelsmering verbeteren.
- Preventie & detectie
- Snijkant controleren bij gereedschapswissel; ruwheid meten op de eerste stukken van elke partij.
Maatdrift binnen een serie04
- Wat u ziet
- Delen beginnen binnen tolerantie en schuiven geleidelijk naar een grens.
- Mogelijke oorzaken
- Gereedschapsslijtage, opwarmen en thermische groei van de machine, temperatuurwisseling van de koelsmering.
- Corrigerende maatregelen
- Slijtagecorrectie op basis van meting, opwarmcyclus, tasters in het proces, geplande standtijd.
- Preventie & detectie
- SPC op kritische kenmerken, vaste meetfrequentie, regelkaarten.
Conisch draaiwerk05
- Wat u ziet
- Diameter verschilt van het ene eind tot het andere.
- Mogelijke oorzaken
- Doorbuiging van slanke delen, uitlijnfout van de center, slijtage over een lange snede, machinegeometrie.
- Corrigerende maatregelen
- Ondersteunen met center of bril, gebalanceerd voordraaien, nasnede met constante aangrijping, uitlijning controleren.
- Preventie & detectie
- Meten aan beide einden en in het midden; L/D-verhouding bij werkvoorbereiding beoordelen.
Onrondheid / drielobbig06
- Wat u ziet
- Rondheidsfout; drielobbige vorm bij dunne ringen of boringen.
- Mogelijke oorzaken
- Te hoge spandruk, dunwandige delen, restspanningen, spilslingering.
- Corrigerende maatregelen
- Spankracht bij nabewerken verlagen, uitgedraaide zachte klauwen, segmentklauwen, spanningsarm gloeien vóór nabewerken.
- Preventie & detectie
- Rondheidsmeting (niet alleen tweepunts), spanstrategie in de werkvoorbereiding vastleggen.
Slecht oppervlak07
- Wat u ziet
- Ruwheid boven specificatie, zichtbare voedingsgroeven of scheuren.
- Mogelijke oorzaken
- Voeding te hoog voor de hoekradius, versleten gereedschap, trillingen, ongeschikte snijsnelheid, spanen die opnieuw worden gesneden.
- Corrigerende maatregelen
- Voeding en hoekradius afstemmen, wiper-platen, verse snijkant voor nabewerken, spaanafvoer met koelmiddel of lucht.
- Preventie & detectie
- Ruwheidsmeting met vastgelegd filter; vergelijken met theoretische Rt.
Schroefdraadfouten08
- Wat u ziet
- GOED-kaliber gaat er niet in of AFKEUR-kaliber wel; gescheurde flanken, gebroken tappen.
- Mogelijke oorzaken
- Verkeerde voorboormaat, spaanopstopping in blinde gaten, versleten tappen, onjuiste synchrone voeding, verkeerde klasse.
- Corrigerende maatregelen
- Juiste voorboordiameter, spiraaltappen voor blinde gaten, draadfrezen in moeilijke materialen, klasse controleren (6H/6g).
- Preventie & detectie
- GOED/AFKEUR-kalibers met vaste frequentie; draaddiepte controleren.
Positiefouten tussen kenmerken09
- Wat u ziet
- Gaten of kenmerken op maat, maar verkeerd geplaatst ten opzichte van de referenties.
- Mogelijke oorzaken
- Herspannen tussen bewerkingen, verkeerde referentie-instelling, slijtage van mallen, thermische effecten.
- Corrigerende maatregelen
- Samenhangende kenmerken in één opspanning, mallen op referenties, referenties aftasten vóór verspanen.
- Preventie & detectie
- CMM-meting in het op de tekening gedefinieerde referentiestelsel.
Vlakheid / vervorming na ontspannen10
- Wat u ziet
- Plaatdelen wiebelen op de meettafel; maten veranderen na losnemen uit de bankschroef.
- Mogelijke oorzaken
- Restspanningen in het materiaal, onevenwichtige verspaning, spanvervorming, warmte.
- Corrigerende maatregelen
- Beide zijden voorbewerken, ontspannen en opnieuw spannen vóór nabewerken, spanningsarm materiaal, symmetrisch verspanen.
- Preventie & detectie
- Vlakheidscontrole na ontspannen; spanningsarme plaat (bijv. T651) waar voorgeschreven.
Gereedschapsbreuk11
- Wat u ziet
- Plotseling bezwijken, afgekeurd deel, gereedschapsresten in kenmerken.
- Mogelijke oorzaken
- Te hoge spaanbelasting, spaanopstopping, harde plekken, verkeerde kwaliteit, botsingen.
- Corrigerende maatregelen
- Juiste voedingen, pikcycli, spaanafvoer, afgevlakte gereedschapsbanen, breukdetectie.
- Preventie & detectie
- Programmasimulatie, toezicht op het eerste stuk, standtijdbeheer.
Harde plekken en gietkorst12
- Wat u ziet
- Snelle snijkantschade op bepaalde plekken; zichtbare walshuid of gietkorst.
- Mogelijke oorzaken
- Giet- of smeedhuid, zandinsluitingen, lokale hardheid door snijbranden of lassen.
- Corrigerende maatregelen
- Eerste snede onder de korst met taaie kwaliteit, lagere snelheid, warmte-beïnvloede zones verwijderen.
- Preventie & detectie
- Ingangscontrole van giet- en smeedwerk; hardheidscontrole.
Aanloopkleuren13
- Wat u ziet
- Blauwe of strokleurige verkleuring op staal of titanium; veranderde oppervlakte-eigenschappen.
- Mogelijke oorzaken
- Te hoge snijsnelheid, versleten gereedschap, onvoldoende koeling, slijpbrand.
- Corrigerende maatregelen
- Snelheid verlagen, vers gereedschap, koelmiddelstroom verbeteren, juiste slijpschijf en africhten.
- Preventie & detectie
- Visuele controle; etsinspectie op slijpbrand waar voorgeschreven.
Verkeerd of gemengd materiaal14
- Wat u ziet
- Onverwacht spaangedrag of hardheid; certificaat past niet bij de markering.
- Mogelijke oorzaken
- Slechte staafidentificatie, gemengde reststukken, fout van de leverancier.
- Corrigerende maatregelen
- In quarantaine zetten, PMI of chemische analyse, terugtraceren naar chargenummer.
- Preventie & detectie
- Traceerbaarheid van staaf tot onderdeel, certificaten EN 10204 3.1, PMI waar vereist.
Transportschade15
- Wat u ziet
- Deuken, krassen, randschade aan eindproducten.
- Mogelijke oorzaken
- Delen raken elkaar in bakken, ongeschikte verpakking, ruwe handling tussen bewerkingen.
- Corrigerende maatregelen
- Scheidingslagen, eigen ladingdragers, beschermkappen voor schroefdraad en afdichtvlakken.
- Preventie & detectie
- Vastgelegde verpakkingsspecificatie; visuele eindcontrole vóór verpakken.
Corrosie na verspaning16
- Wat u ziet
- Roestvlekken op stalen delen bij opslag of transport; verkleuring op rvs.
- Mogelijke oorzaken
- Koelmiddelresten, vocht, contact met stalen gereedschap of spanen bij rvs.
- Corrigerende maatregelen
- Reinigen, corrosieremmer, VCI-verpakking, gescheiden gereedschap en borstels voor rvs.
- Preventie & detectie
- Vastgelegde reinigings- en conserveringsstap; verpakkingscontrole bij exportzendingen.
De catalogus gebruiken
Fouten hebben zelden één oorzaak. Oorzaakanalyse kijkt naar de 6M — machine, methode, materiaal, meting, mens en milieu — en verifieert de oplossing op de volgende delen. Gebruik de catalogus als checklist, niet als vervanging van analyse.
