De oppervlakteafwerking beïnvloedt wrijving, afdichting, vermoeiing, hechting van coatings en uitstraling. De juiste parameter en waarde specificeren is net zo belangrijk als het maatvoeren.
Ra en Rz
FIG.01Ra middelt de profielafwijkingen; Rz beschrijft de gemiddelde piek-dalhoogte. Heel verschillende oppervlakken kunnen dezelfde Ra hebben.
Ra — rekenkundig gemiddelde ruwheid. De meest gebruikte parameter; robuust maar blind voor losse pieken of krassen.
Rz — gemiddelde van de maximale piek-dalhoogtes per taaslengte. Beter voor afdichtvlakken en waar pieken tellen.
Rmr / Rk-familie — draagverhoudingsparameters voor functionele oppervlakken zoals cilinderwanden.
Ruwheidsklassen en haalbare waarden
Ruwheidsklasse
Ra (µm)
Ra (µin, ca.)
Typisch haalbaar met
N12
50
1.968
Zagen, snijbranden, ruw smeden
N11
25
984
Zagen, snijbranden, ruw smeden
N10
12,5
492
Voordraaien / voorfrezen
N9
6,3
248
Voordraaien / voorfrezen
N8
3,2
126
Standaard draaien / frezen
N7
1,6
63
Nadraaien / nafrezen, ruimen
N6
0,8
31
Fijnafwerking, slijpen
N5
0,4
16
Slijpen, honen
N4
0,2
8
Lappen, superfinish, polijsten
N3
0,1
4
Lappen, superfinish, polijsten
N2
0,05
2
Lappen, polijsten
N1
0,025
1
Lappen, polijsten
Klassen volgens ISO 1302 (ingetrokken N-notatie, nog gangbaar op tekeningen). Procesbereiken zijn typisch, niet gegarandeerd; ze hangen af van materiaal, gereedschap en opspanning.
Tekeningaanduiding
Het oppervlaktesymbool (ISO 21920-1, voorheen ISO 1302) vermeldt parameter en grenswaarde, bijv. Ra 1,6; extra velden geven productiemethode, groefrichting en meetlengte. Zonder parameter betekent een symbool alleen ‘verspaand’. De ruwheidsomrekening zet µm ⇄ µin en N-klassen om.
Een waarde kiezen
Toepassing
Typische eis
Niet-functionele verspaande vlakken
Ra 3,2 – 6,3 µm
Aanlegvlakken, boutverbindingen
Ra 1,6 – 3,2 µm
Lagerzittingen, glijpassingen
Ra 0,4 – 0,8 µm
Statische O-ringgroeven
Ra ≤ 1,6 µm (flanken), ≤ 0,8 µm (afdichtvlak)
Loopvlakken van dynamische afdichtingen
Ra 0,2 – 0,4 µm, vaak met Rz- en groefrichtingseisen
Indicatieve waarden; richtlijnen van de afdichtingsfabrikant gaan voor.
Gerelateerde pagina’s
Aanvraag
Een tekening om te laten beoordelen?
Stuur uw 2D-tekening en 3D-model met aantallen, materiaal en gevraagde documenten. Een engineer beoordeelt maakbaarheid, toleranties en inspectie vóór de offerte.