- Aangedreven gereedschap
- Roterend gereedschap in de revolver van een draaibank om te frezen en te boren terwijl het werkstuk in de spil zit.
- Achterwaarts verzinken
- Verspanen van een verzinking of vlak aan de achterkant van een gat met een gereedschap dat eerst door het gat gaat.
- Afschuining
- Afgeschuinde rand die een scherpe hoek verwijdert, montage vergemakkelijkt of schroefdraad beschermt.
- Afsteken
- Het afgewerkte deel met een smal afsteekmes van de staaf scheiden.
- Algemene tolerantie
- Standaardtolerantie voor maten zonder individuele tolerantie, bijv. ISO 2768-mK.
- Axiale snedediepteap
- Aangrijpingsdiepte van het gereedschap gemeten langs de as.
- Bewerkingstoeslag
- Bewust achtergelaten materiaal voor een latere bewerking zoals nabewerken, slijpen of hardingsvervorming.
- Blind gat
- Gat dat niet door het onderdeel heen gaat.
- CAM
- Computer-aided manufacturing: software die gereedschapsbanen en NC-programma’s uit een 3D-model genereert.
- Chargenummer
- Identificatie van de smelt waaruit het materiaal komt; sleutel voor traceerbaarheid naar het certificaat.
- Concentriciteit
- Toestand waarbij de middelpunten van een kenmerk op een referentieas liggen; in de praktijk vaak vervangen door slingering of positie.
- CoördinatenmeetmachineCMM
- Machine die geometrie meet door punten in 3D af te tasten en ze in een referentiestelsel te evalueren.
- Cyclustijd
- Tijd voor één onderdeel, inclusief snijden, gereedschapswissels en verplaatsingen.
- Draadfrezen
- Schroefdraad maken met een roterende frees langs een schroeflijn; flexibel en veilig in moeilijke materialen.
- Draai-frezen
- Machine of proces dat draaien en frezen combineert met C-as en aangedreven gereedschap in één opspanning.
- First article inspectionFAI
- Volledige, gedocumenteerde controle van het eerste productiestuk tegen alle tekeningeisen.
- G-code
- Gangbare naam voor de programmeertaal volgens ISO 6983 die CNC-machinebewegingen bestuurt.
- Geleidebus
- Bus op een langdraaiautomaat die de staaf vlak naast de snijzone ondersteunt.
- Gemiddelde ruwheidRa
- Rekenkundig gemiddelde van de absolute profielafwijkingen ten opzichte van de middellijn.
- Gereedschapsbaan
- Geprogrammeerde route van het gereedschapscentrum of contactpunt tijdens verspaning.
- Gloeien
- Warmtebehandeling die het materiaal zachter maakt en spanningen vermindert, vaak vóór het verspanen van hardbaar staal.
- Grondafmeting
- In ISO 286 de afmeting die het dichtst bij de nominale maat ligt; aangeduid met een letter (H, g, k …).
- Harddraaien
- Draaien van gehard staal (meestal boven 45 HRC) met CBN- of keramisch gereedschap als alternatief voor slijpen.
- Hoekradiusrε
- Radius aan de punt van een draaiplaat; beïnvloedt oppervlak en sterkte van de snijkant.
- Honen
- Abrasief afwerkproces voor boringen dat maat, rondheid en oppervlak verbetert.
- Instellen
- Voorbereiden van machine, opspanning, gereedschap en correcties voor een bepaald onderdeel.
- Inwendige koeling
- Koelsmering onder hoge druk via spil en gereedschap naar de snijkant.
- IT-klasse
- Internationale tolerantieklasse in ISO 286; een hoger getal betekent een grotere tolerantie.
- Kartelen
- Vormen of snijden van een ribbelpatroon op een cilindrisch oppervlak voor grip of persverbinding.
- Kegelverzinking
- Conische vergroting van een gat voor verzonken schroeven of om te ontbramen.
- Langdraaiautomaat
- Draaibank met verschuifbare spilkop waarbij de staaf door een geleidebus loopt; voor lange, slanke, nauwkeurige delen.
- Maximum-materiaaltoestandMMC
- Toestand van een maatelement met het meeste materiaal: kleinste gat of grootste as.
- Meelopend frezen
- Frezen waarbij draairichting en voedingsrichting op het contactpunt gelijk zijn; de spaan begint dik en eindigt dun.
- Minimum-materiaaltoestandLMC
- Toestand van een maatelement met het minste materiaal: grootste gat of kleinste as.
- Omhullende-eis
- Regel dat een maatelement de omhullende van perfecte vorm bij maximum materiaal niet mag overschrijden; symbool Ⓔ.
- Ondersnijding
- Kenmerk dat niet bereikbaar is vanuit de hoofdrichting van het gereedschap; vraagt speciaal gereedschap, extra opspanningen of meerassig bewerken.
- Ontbramen
- Verwijderen van bramen na verspaning, met de hand, met geprogrammeerde banen, borstelen of trommelen.
- Ontwerpen voor maakbaarheidDFM
- Onderdelen zo ontwerpen dat ze betrouwbaar en economisch te maken zijn zonder functieverlies.
- Opbouwsnede
- Werkstukmateriaal dat op de snijkant is vastgelast en oppervlak en maat verslechtert.
- Opspanmal
- Onderdeelspecifiek spanmiddel dat het werkstuk herhaalbaar positioneert en klemt.
- Paspen
- Precisiepen die onderdelen ten opzichte van elkaar positioneert; vraagt nauwkeurig geruimde gaten.
- Perspassing
- Passing waarbij de as altijd groter is dan het gat; geeft een persverbinding.
- Pikboren
- Boren in stappen met terugtrekken om spanen in diepe gaten te breken en af te voeren.
- PMI
- Positieve materiaalidentificatie: legeringscontrole met XRF- of OES-analyse.
- Positietolerantie
- Plaatstolerantie die een zone rond de theoretisch exacte positie van een kenmerk vastlegt.
- PPAP
- Production Part Approval Process: automotive-procedure om aan te tonen dat een proces blijvend goede delen levert.
- Radiale aanzetae
- Aangrijpingsbreedte van een frees loodrecht op zijn as.
- Referentie
- Theoretisch exact punt, as of vlak, afgeleid van een referentie-element; basis voor vorm- en plaatstoleranties.
- Ruimen
- Afwerken van een voorgeboord gat met een meersnijdend gereedschap voor nauwkeurige maat en oppervlak, bijv. H7.
- Slingering
- Afwijking van een oppervlak bij rotatie rond een referentieas (radiaal of totaal).
- Snijsnelheidvc
- Relatieve snelheid tussen snijkant en werkstukoppervlak, in m/min of SFM.
- Spaanverdunning
- Afname van de werkelijke spaandikte bij een radiale aanzet kleiner dan de halve freesdiameter; gecompenseerd met hogere voeding.
- Spanningsarm gloeien
- Warmtebehandeling die restspanningen vermindert om vervorming tijdens of na verspaning te beperken.
- Spantang
- Gesleufde huls die rond-, zeskant- of vierkantmateriaal concentrisch klemt; gangbaar op staafdraaibanken.
- Spiraalhoek
- Hoek van de snijkant ten opzichte van de gereedschapsas; beïnvloedt snijkrachten en spaanafvoer.
- Staaflader
- Apparaat dat staafmateriaal automatisch door de spil van een draaibank duwt voor onbemande productie.
- Standtijd
- Snijtijd of aantal delen voordat een gereedschap een vastgesteld slijtagecriterium bereikt.
- Statistische procesbeheersingSPC
- Een proces bewaken met meetgegevens en regelkaarten om drift vóór afkeur te zien.
- Tapboor
- Boormaat vóór het tappen; bepaalt de draadoverdekking.
- Taster
- Tastsensor in de machinespil om referenties in te stellen of tijdens het proces te meten.
- Tegenlopend frezen
- Frezen waarbij de draairichting tegen de voedingsrichting in werkt; de spaan begint dun.
- Toerentaln
- Aantal omwentelingen van de spil per minuut.
- Trochoïdaal frezen
- Freesstrategie met cirkel- of lusvormige banen en kleine radiale aanzet voor hoog verspaningsvolume bij beheerste belasting.
- Tweezijdige tolerantie
- Tolerantie die afwijking naar beide kanten van de nominale maat toestaat, bijv. 20 ±0,05.
- Uitboren
- Vergroten en corrigeren van een bestaand gat met een eensnijdend gereedschap voor nauwkeurige maat, positie en rechtheid.
- Verspaanbaarheid
- Gemak waarmee een materiaal verspaand kan worden, gelet op standtijd, krachten, spaanvorm en oppervlak.
- VerspaningsvolumeQ
- Verwijderd volume per tijdseenheid, in cm³/min.
- Versteviging
- Toename van hardheid in de oppervlaktelaag door plastische vervorming, typisch voor austenitisch rvs en nikkellegeringen.
- Verzinking (vlak)
- Cilindrische vergroting van een gat met vlakke bodem om een schroefkop te verzinken.
- Vingerfrees
- Roterend gereedschap met snijkanten aan kop en omtrek voor sleuven, kamers en contouren.
- Vlakfrezen
- Verspanen van een vlak oppervlak met een frees waarvan de as loodrecht op dat oppervlak staat.
- Vlakheid
- Vormtolerantie: alle punten van een vlak liggen tussen twee evenwijdige vlakken op vaste afstand.
- Voeding per omwentelingf
- Verplaatsing van het gereedschap per spilomwenteling, vooral bij draaien en boren.
- Voeding per tandfz
- Voeding per snijkant; bepaalt de spaandikte.
- Voedingssnelheidvf
- Snelheid van het gereedschap ten opzichte van het werkstuk langs de baan, in mm/min.
- VonkverspanenEDM
- Materiaal verwijderen met vonken; voor scherpe binnenhoeken en geharde materialen.
- Vorm- en plaatstolerantiesGD&T / GPS
- Symbolische taal voor vorm, richting, plaats en slingering.
- Werkstuknulpunt
- Coördinatensysteem dat het nulpunt van het werkstuk in de machine vastlegt, bijv. G54.
- Wiper-plaat
- Wisselplaat met aangepaste snijkantgeometrie die bij hetzelfde theoretische oppervlak een hogere voeding toelaat.